اگر شما یا یکی از اعضای خانواده‌تان تجربه جراحی داشته باشید، احتمالاً می‌دانید که پزشکان توصیه می‌کنند پیش از عمل، برای مدت مشخصی از خوردن و آشامیدن خودداری کنید. اما دلیل این توصیه چیست و اگر این دستور را رعایت نکنیم، چه خطری ما را تهدید می‌کند؟
به گزارش انتخاب و به نقل از انلی مای هلث؛ ناشتا بودن پیش از جراحی صرفاً یک قانون بیمارستانی نیست؛ بلکه اقدامی مهم برای کاهش خطر عوارض بیهوشی است. یکی از مهم‌ترین این عوارض، ورود محتویات معده به مجاری تنفسی و ریه‌هاست که می‌تواند مشکلات جدی ایجاد کند.
چرا قبل از جراحی باید ناشتا باشیم؟
مهم‌ترین دلیل ناشتا بودن پیش از جراحی، کاهش خطر ورود غذا یا مایعات معده به نای و ریه‌هاست؛ عارضه‌ای که به آن «آسپیراسیون ریوی» گفته می‌شود.
در حالت عادی، بدن با واکنش‌هایی مانند سرفه و بلع از ورود مواد غذایی به مجاری تنفسی جلوگیری می‌کند. اما هنگام بیهوشی عمومی، این واکنش‌های محافظتی ضعیف می‌شوند و بیمار نمی‌تواند مانند حالت عادی از راه تنفسی خود محافظت کند.
همچنین داروهای بیهوشی ممکن است عضلاتی را که از بازگشت محتویات معده به مری جلوگیری می‌کنند، شل کنند. در نتیجه، محتویات معده ممکن است به سمت ریه‌ها برگردند و باعث التهاب، مشکلات تنفسی و در موارد شدید، عوارض تهدیدکننده زندگی شوند.
ناشتا بودن پیش از بیهوشی، با کاهش محتویات معده، خطر بروز این عارضه را کمتر می‌کند.
چرا معمولاً توصیه می‌شود ۶ ساعت قبل از جراحی چیزی نخوریم؟
مدت زمان ناشتا بودن به نوع و مقدار غذایی که مصرف کرده‌اید و همچنین شرایط پزشکی و نوع بیهوشی بستگی دارد. غذاهای جامد، به‌ویژه غذاهای چرب و سنگین، معمولاً دیرتر از مایعات شفاف از معده خارج می‌شوند.
به‌طور کلی، دستورالعمل‌های رایج برای بسیاری از بزرگسالان سالم که قرار است تحت جراحی برنامه‌ریزی‌شده قرار بگیرند، به این صورت است:
شیر، چای و قهوه همراه با شیر، اسموتی و آب‌میوه‌های پالپ‌دار جزو مایعات شفاف محسوب نمی‌شوند.
این زمان‌ها دستورالعمل‌های عمومی هستند و ممکن است با توجه به وضعیت بیمار و نوع عمل تغییر کنند. بنابراین، همیشه دستور مشخص پزشک و متخصص بیهوشی را در اولویت قرار دهید.
اگر قبل از جراحی غذا بخوریم چه اتفاقی می‌افتد؟
اگر پیش از عمل برخلاف دستور پزشک غذا یا مایعات مصرف کنید، ممکن است خطر ورود محتویات معده به ریه‌ها هنگام بیهوشی افزایش یابد.
در چنین شرایطی، متخصص بیهوشی وضعیت شما را بررسی می‌کند و ممکن است برای کاهش خطر، زمان جراحی را به تعویق بیندازد یا آن را به روز دیگری موکول کند.
البته اگر کسی ناخواسته پیش از جراحی چیزی بخورد یا بنوشد، لزوماً دچار عارضه نمی‌شود. بااین‌حال، باید حتماً موضوع را به تیم درمان اطلاع دهد و هرگز آن را پنهان نکند. زمان و نوع ماده غذایی مصرف‌شده در تصمیم‌گیری پزشک اهمیت دارد.
آیا ناشتا ماندن باعث کم‌آبی یا افت قند خون می‌شود؟
ناشتا ماندن طولانی‌مدت ممکن است در برخی افراد باعث تشنگی، سردرد، ضعف یا احساس ناراحتی شود. افرادی که دیابت دارند و داروهای کاهنده قند خون مصرف می‌کنند نیز ممکن است در معرض افت قند خون قرار بگیرند.
به همین دلیل، مدت ناشتا بودن باید متناسب با شرایط هر فرد تعیین شود و بیشتر از زمان ضروری طول نکشد.
افراد مبتلا به دیابت، اختلال تخلیه معده یا رفلاکس شدید ممکن است به دستورالعمل‌های ویژه‌ای نیاز داشته باشند. اگر داروهای خاصی مصرف می‌کنید، به‌خصوص انسولین یا سایر داروهای دیابت، پیش از جراحی درباره نحوه مصرف آن‌ها با پزشک مشورت کنید.
هیچ دارویی را خودسرانه قطع نکنید و مقدار مصرف آن را بدون نظر پزشک تغییر ندهید.
پیش از جراحی چه نکاتی را باید رعایت کنیم؟
ناشتا بودن تضمین نمی‌کند که معده کاملاً خالی باشد، اما رعایت زمان‌بندی توصیه‌شده به کاهش خطر عوارض بیهوشی کمک می‌کند.
جمع‌بندی
هدف از ناشتا بودن پیش از جراحی، کاهش خطر ورود محتویات معده به ریه‌ها هنگام بیهوشی است. به همین دلیل، معمولاً توصیه می‌شود پیش از عمل برای مدت مشخصی از خوردن غذا خودداری کنید.
بااین‌حال، مدت ناشتا بودن برای همه یکسان نیست و به نوع غذا، وضعیت سلامتی بیمار و روش بیهوشی بستگی دارد. بنابراین، به‌جای پیروی از یک قانون ثابت برای تمام جراحی‌ها، دستورالعمل‌های پزشک و متخصص بیهوشی خود را دقیقاً رعایت کنید.
