در نخستین برنامهی انتخاب پس از وقفهی دو ماهه اخیر، حمزه صفوی استاد دانشگاه تهران به تحلیل شرایط فعلی سیاست خارجی ایران، جنگ احتمالی با امریکا و اسرائیل، روانشناسی ترامپ، مدل مذاکراتی و کتاب ترامپ، مذاکرات کنونی تهران و واشنگتن پرداخته است.
المانیتور:
صحبتهای تهران درباره سرمایهگذاریهای نفت و گاز میتواند بخشی از تلاشی برای جلوگیری از چنین سناریویی باشد — دسترسی به منابع را به جای ریسک بازسازی اجباری پیشنهاد میکند. طبق گفته برو، ایرانیها ممکن است دسترسی به میادین نفت و گاز را به شرکتهای آمریکایی ارائه دهند، از جمله ترتیباتی که به طور نظری مشابه آنچه ونزوئلا پس از برکناری مادورو به شرکتهای آمریکایی پیشنهاد داده، باشد.
خاتمی مذاکرات پیش رو میان آمریکا و ایران را در این وضعیت بسیار مهم دانست که با عنایت به خواست و مصلحت ملت شریف و رنج کشیده ایران بتوان به نتیجه ای برسد که رنج ها و مشکلات و تنگناهای مردم و تهدیدات روز افزون نسبت به ایران عزیز کاهش یابد و بر خلاف مسیر مورد نظر بدخواهان بخصوص اسرائیل ، که خواسته ای جز نابودی و یا تجزیه ایران و فرو انداختن آن از قدرت تاثیرگذاری در منطقه و جهان ندارند ، مسیری انتخاب شود که صلح و پیشرفت و امنیت منطقه در نظر گرفته شود.
پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه «یک حساب کاربری در X وجود دارد که سعی میکند بر اساس میزان شلوغی پیتزافروشیهای اطراف پنتاگون، اقدام نظامی را پیشبینی کند… آیا شما به این فکر کردهاید که شاید فقط به سلف غذاخوری بروید؟»، گفت: از آن حساب خبر دارم. به رفتن به سلف فکر نکرده بودم. اما به این فکر کردهام که در برخی شبها مقدار زیادی پیتزا سفارش بدهم تا همه را گیج کنم.
العربی الجدید:
یک منبع مسئول در «هیئت هماهنگی مقاومت» در عراق، که چتر جمعکننده چند گروه مسلح همپیمان با تهران است، گفت که «یک گرایش واقعی و جدی» در میان برخی گروههای مسلح برای مشارکت در هر رویارویی نظامی احتمالی آمریکا با ایران وجود دارد.
کانال ۱۲ به نقل از یک منبع ادعا کرد:
یک منبع آمریکایی که هفته گذشته با نخستوزیر دیدار کرده بود، گفت که نتانیاهو به او اعلام کرده که پس از جلسه با دونالد ترامپ در کاخ سفید، هیچ درک روشنی از قصد رئیسجمهور برای اقدام در قبال ایران نداشته است. نتانیاهو حتی به همان منبع آمریکایی گفته است: «آیا او (ترامپ) هنوز با ماست؟ نگرانم.»
نیویورکتایمز ادعا کرد؛
در پشت صحنه، پیشنهادی جدید از سوی هر دو طرف در حال بررسی است که میتواند راهی برای خروج از بحران نظامی ایجاد کند: برنامه غنیسازی هستهای بسیار محدود که ایران صرفاً برای اهداف پژوهشها و درمانهای پزشکی انجام دهد. هنوز مشخص نیست که آیا هر یک از طرفها با آن موافقت خواهد کرد یا خیر.
دنیس سیترونوویچ عضو اندیشکده آمریکایی شورای آتلانتیک درمورد برگزاری دور سوم مذاکرات عراقچی و ویتکاف در روز پنجشنبه نوشت: با فرض اینکه چنین دیداری واقعاً برگزار شود، پرهیز از استفاده از دو کلمه "دیدار سرنوشتساز" دشوار خواهد بود.
مسعود پزشکیان در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی ایکس در توییتی به زبان انگلیسی نوشت: «ایران به صلح و ثبات در منطقه متعهد است. مذاکرات اخیر شامل تبادل پیشنهادات عملی و ارائه سیگنالهای دلگرمکننده بود. با این حال، ما همچنان اقدامات ایالات متحده را از نزدیک زیر نظر داریم و تمام تمهیدات لازم را برای هر سناریوی احتمالی اندیشیدهایم.»
عراقچی با بیان اینکه در حال کار بر روی ابعاد و پیشنویس توافق هستیم افزود: احتمالا روز پنجشنبه با ویتکاف در ژنو دیدار میکنم. دستیابی به توافق با واشنگتن در دسترس است و برخی جنبهها میتواند بهتر از توافق سال ۲۰۱۵ باشد.
ادعای اکسیوس به نقل از یک مقام ارشد آمریکایی:
یک مقام ارشد آمریکایی روز یکشنبه صبح گفت: مذاکرهکنندگان آمریکایی آمادهاند در صورت دریافت یک پیشنهاد مکتوب و دقیق از ایران برای یک توافق هستهای طی ۴۸ ساعت آینده، دور دیگری از مذاکرات را روز جمعه در ژنو برگزار کنند
جروسالم پست:
اگر مجبور به شرطبندی باشم، پیشبینی میکنم یک «توافق چارچوبی» امضا خواهد شد: کاهش غنیسازی، انتقال نمادین بخشی از مواد، سازوکار نظارتی که چشمگیر به نظر میرسد اما فاقد ضمانت اجراست. عراقچی با ویتکاف دست میدهد. ترامپ اعلام میکند به آنچه اوباما هرگز نتوانست دست یابد، رسیده است؛ ایران اعلام میکند چیزی واگذار نکرده است: هر دو درست خواهند گفت. ظرف چند ماه، بهطور بیسروصدا، زیرساختها بازسازی میشوند.
دنیس سیترینوویچ، عضو اندیشکده آمریکایی شورای آتلانتیک نوشت: تا زمانی که سیاستگذاران آمریکایی ایران را عمدتاً از لنز سیاسی غربی ارزیابی کنند — با پیشفرضهایی درباره محاسبات هزینه-فایده که بهطور کامل مشروعیت ایدئولوژیک، هویت انقلابی و روانشناسی بازدارندگی را در نظر نمیگیرد، رویارویی نه یک انتخاب استراتژیک، بلکه بیشتر یک امر محتوم خواهد بود.
رویترز به نقل از یک مقام ایرانی:
یک مقام ایرانی گفت: تهران و واشنگتن در دیدگاههای خود درباره دامنه و سازوکار رفع تحریمها اختلاف نظر دارند. باید حق ما در غنیسازی اورانیوم در چارچوب پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای به رسمیت شناخته شود.
برخی از مشاوران ترامپ از او میخواهند فعلاً از حملات خودداری کند و همچنان از تهدید نظامی برای گرفتن امتیاز در مذاکرات استفاده کند.
استیو ویتکاف، فرستاده ویژه دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا روز یکشنبه گفت: ترامپ امروز صبح از من درباره خطوط قرمز ایران پرسید. نمیخواهم از واژه ناامید استفاده کنم؛ اما موضوع اینجاست که او میداند جایگزینهای بسیار زیادی در اختیار دارد.
وال استریت ژورنال تحلیل کرد؛
ایران تهدید کرده است در صورت هرگونه حمله آمریکا، تلافی قابلتوجهی انجام خواهد داد و وعده داده کشتیهای جنگی آمریکا را غرق کند، به نیروهای آمریکایی در منطقه حمله کند و تنگه هرمز—گذرگاهی حیاتی برای تأمین نفت جهان—را ببندد. کشورهای حوزه خلیج فارس که ممکن است هدف قرار گیرند، نگران هستند.
المانیتور به نقل از منابع:
مقامهای نظامی اسرائیل به نتانیاهو هشدار دادهاند که از کارزار برای حمله آمریکا به ایران، حتی با مشارکت احتمالی اسرائیل، خودداری کند، زیرا چنین موضعی نهتنها خطر حملات به اسرائیل را افزایش میدهد، بلکه این دولت را در موقعیتِ کشاندن ایالات متحده به جنگی بیهوده نشان میدهد.
بلومبرگ:
بازار نفت در میانه قویترین شروع سال خود از ۲۰۲۲ قرار دارد، زیرا شوکهای عرضه و تحریمها پیشبینیها درباره مازاد عرضه را بر هم زدهاند. اکنون معاملهگران با شتاب در حال پوشش ریسک خود در برابر احتمال بمباران دوباره ایران توسط آمریکا هستند.
یکی از متحدان ترامپ، جرد کوشنر، داماد رئیسجمهور، را به عنوان «مسئول محوری» در کمک به آقای ترامپ برای ترسیم چارچوب یک توافق احتمالی دیپلماتیک معرفی کرد؛ همراه با مقامهای ارشد دیگر، از جمله وزیر امور خارجه مارکو روبیو، در صورتی که حمله نظامی در روزها یا هفتههای آینده رخ دهد.
ایران به شدت به رئیسجمهور آمریکا بیاعتماد است. این دونالد ترامپ بود که توافق هستهای ۲۰۱۵ را رها کرد و تحریمهای شدیدی اعمال کرد که باعث بحران ارزی شد و تهران آن را عامل ناآرامیهای داخلی میداند؛ سپس تابستان گذشته، چراغ سبزی به اسرائیل برای حمله به ایران در جریان مذاکرات هستهای داد و برنامه هستهای ایران را بمباران کرد.
یک مقام ارشد کاخ سفید گفت که با وجود لفاظیهای تهاجمی ترامپ، هنوز «حمایت یکپارچهای» در داخل دولت برای اقدام نظامی علیه ایران وجود ندارد.
یک مقام ارشد آمریکایی گفت؛ دولت ترامپ آماده است پیشنهادی را بررسی کند که به ایران اجازه «غنیسازی نمادین» هستهای بدهد، به شرط آنکه هیچ مسیر ممکنی به سوی ساخت بمب باقی نگذارد.
اکسیوس:
در صورت نبود یک غافلگیری، کنگره و رهبران منتخب آن در مسیر اعطای چیزی معادل چراغ سبز به رئیسجمهور ترامپ پیش از یک جنگ احتمالی بزرگ در خاورمیانه قرار دارند.
خبرنگار از دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا در کنفرانس خبری پرسید: آیا در صورتی که ایران به توافق نرسد، در حال بررسی یک حمله نظامی محدود هستید؟ ترامپ پاسخ داد: بیشترین چیزی که میتوانم بگویم این است که در حال بررسی آن هستم.
عراقچی گفت: چند روز پیش در ژنو گفتوگوهای بسیار خوبی داشتیم، و توانستیم درباره موضوعات مرتبط با برنامه هستهای و تحریمهای آمریکا گفتوگو کنیم. و بر سر مجموعهای از اصول یا اصول راهنمای مذاکرات و شکل احتمالی یک توافق به تفاهم رسیدیم. سپس از ما خواسته شد پیشنویسی از یک توافق احتمالی تهیه کنیم تا در دیدار بعدی درباره آن پیشنویس گفتوگو کنیم، مذاکره درباره متن آن را آغاز کنیم، و امیدواریم به نتیجه برسیم.
شبکه سیبیاس به نقل از منابع دیپلماتیک:
دو دور گفتوگوی غیرمستقیم میان ایالات متحده و ایران پیشنهادهای تازهای درباره برنامه هستهای ایران — از جمله توان غنیسازی و ذخایر اورانیوم با غنای بالا — و نیز چگونگی دستیابی به توافقی که از نظر اقتصادی برای هر دو کشور سودمند باشد، به همراه داشته است. منابع دیپلماتیک گفتهاند این طرحها «منحصربهفرد» بودهاند.
بلومبرگ:
نفت در نزدیکی بالاترین سطح ششماهه خود تثبیت شد، پس از آنکه رئیسجمهور ایالات متحده، دونالد ترامپ، اعلام کرد ایران حداکثر ۱۵ روز فرصت دارد تا بر سر برنامه هستهای خود به توافق برسد.
هر آسیبی به برنامههای هستهای یا موشکی ایران ممکن است تنها موقتی باشد. نبودِ وضوح دربارهٔ اهداف بلندمدت، به نظر میرسد یکی از دلایل تردید ترامپ در صدور فرمان حمله باشد.
واشنگتن پست به نقل از یک دیپلمات اروپایی:
واشنگتن پست به نقل از یک دیپلمات اروپایی با اشاره به مقام های سعودی و اماراتی نوشت: «برخی بازیگران ممکن است از حملات هدفمند برای افزایش فشار بر ایران حمایت کرده باشند»
ترامپ در پاسخ به سؤالی درمورد تعیین ضرب الاجل برای ایران مدعی شد: فکر میکنم ۱۰ تا ۱۵ روز زمان کافی باشد، حداکثر. ما به یک توافق خواهیم رسید، یا به هر شکلی یک توافق به دست خواهیم آورد.
فایننشال تایمز:
یکی از شکافهای اصلی، اختلاف دیرینه بر سر برنامه غنیسازی اورانیوم ایران است. ترامپ بارها تأکید کرده تهران باید ظرفیت غنیسازی خود را بهطور دائمی برچیند؛ موضوعی که برای ایران، خط قرمز محسوب میشود. چالش اصلی این است که چگونه بنبست به شکلی شکسته شود که هم رئیسجمهور غیرقابلپیشبینی آمریکا و هم ایران بتوانند آبروی خود را حفظ کنند.