مسعود پزشکیان در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی ایکس در توییتی به زبان انگلیسی نوشت: «ایران به صلح و ثبات در منطقه متعهد است. مذاکرات اخیر شامل تبادل پیشنهادات عملی و ارائه سیگنالهای دلگرمکننده بود. با این حال، ما همچنان اقدامات ایالات متحده را از نزدیک زیر نظر داریم و تمام تمهیدات لازم را برای هر سناریوی احتمالی اندیشیدهایم.»
عراقچی با بیان اینکه در حال کار بر روی ابعاد و پیشنویس توافق هستیم افزود: احتمالا روز پنجشنبه با ویتکاف در ژنو دیدار میکنم. دستیابی به توافق با واشنگتن در دسترس است و برخی جنبهها میتواند بهتر از توافق سال ۲۰۱۵ باشد.
ادعای اکسیوس به نقل از یک مقام ارشد آمریکایی:
یک مقام ارشد آمریکایی روز یکشنبه صبح گفت: مذاکرهکنندگان آمریکایی آمادهاند در صورت دریافت یک پیشنهاد مکتوب و دقیق از ایران برای یک توافق هستهای طی ۴۸ ساعت آینده، دور دیگری از مذاکرات را روز جمعه در ژنو برگزار کنند
جروسالم پست:
اگر مجبور به شرطبندی باشم، پیشبینی میکنم یک «توافق چارچوبی» امضا خواهد شد: کاهش غنیسازی، انتقال نمادین بخشی از مواد، سازوکار نظارتی که چشمگیر به نظر میرسد اما فاقد ضمانت اجراست. عراقچی با ویتکاف دست میدهد. ترامپ اعلام میکند به آنچه اوباما هرگز نتوانست دست یابد، رسیده است؛ ایران اعلام میکند چیزی واگذار نکرده است: هر دو درست خواهند گفت. ظرف چند ماه، بهطور بیسروصدا، زیرساختها بازسازی میشوند.
دنیس سیترینوویچ، عضو اندیشکده آمریکایی شورای آتلانتیک نوشت: تا زمانی که سیاستگذاران آمریکایی ایران را عمدتاً از لنز سیاسی غربی ارزیابی کنند — با پیشفرضهایی درباره محاسبات هزینه-فایده که بهطور کامل مشروعیت ایدئولوژیک، هویت انقلابی و روانشناسی بازدارندگی را در نظر نمیگیرد، رویارویی نه یک انتخاب استراتژیک، بلکه بیشتر یک امر محتوم خواهد بود.
رویترز به نقل از یک مقام ایرانی:
یک مقام ایرانی گفت: تهران و واشنگتن در دیدگاههای خود درباره دامنه و سازوکار رفع تحریمها اختلاف نظر دارند. باید حق ما در غنیسازی اورانیوم در چارچوب پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای به رسمیت شناخته شود.
برخی از مشاوران ترامپ از او میخواهند فعلاً از حملات خودداری کند و همچنان از تهدید نظامی برای گرفتن امتیاز در مذاکرات استفاده کند.
استیو ویتکاف، فرستاده ویژه دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا روز یکشنبه گفت: ترامپ امروز صبح از من درباره خطوط قرمز ایران پرسید. نمیخواهم از واژه ناامید استفاده کنم؛ اما موضوع اینجاست که او میداند جایگزینهای بسیار زیادی در اختیار دارد.
وال استریت ژورنال تحلیل کرد؛
ایران تهدید کرده است در صورت هرگونه حمله آمریکا، تلافی قابلتوجهی انجام خواهد داد و وعده داده کشتیهای جنگی آمریکا را غرق کند، به نیروهای آمریکایی در منطقه حمله کند و تنگه هرمز—گذرگاهی حیاتی برای تأمین نفت جهان—را ببندد. کشورهای حوزه خلیج فارس که ممکن است هدف قرار گیرند، نگران هستند.
المانیتور به نقل از منابع:
مقامهای نظامی اسرائیل به نتانیاهو هشدار دادهاند که از کارزار برای حمله آمریکا به ایران، حتی با مشارکت احتمالی اسرائیل، خودداری کند، زیرا چنین موضعی نهتنها خطر حملات به اسرائیل را افزایش میدهد، بلکه این دولت را در موقعیتِ کشاندن ایالات متحده به جنگی بیهوده نشان میدهد.
بلومبرگ:
بازار نفت در میانه قویترین شروع سال خود از ۲۰۲۲ قرار دارد، زیرا شوکهای عرضه و تحریمها پیشبینیها درباره مازاد عرضه را بر هم زدهاند. اکنون معاملهگران با شتاب در حال پوشش ریسک خود در برابر احتمال بمباران دوباره ایران توسط آمریکا هستند.
یکی از متحدان ترامپ، جرد کوشنر، داماد رئیسجمهور، را به عنوان «مسئول محوری» در کمک به آقای ترامپ برای ترسیم چارچوب یک توافق احتمالی دیپلماتیک معرفی کرد؛ همراه با مقامهای ارشد دیگر، از جمله وزیر امور خارجه مارکو روبیو، در صورتی که حمله نظامی در روزها یا هفتههای آینده رخ دهد.
ایران به شدت به رئیسجمهور آمریکا بیاعتماد است. این دونالد ترامپ بود که توافق هستهای ۲۰۱۵ را رها کرد و تحریمهای شدیدی اعمال کرد که باعث بحران ارزی شد و تهران آن را عامل ناآرامیهای داخلی میداند؛ سپس تابستان گذشته، چراغ سبزی به اسرائیل برای حمله به ایران در جریان مذاکرات هستهای داد و برنامه هستهای ایران را بمباران کرد.
یک مقام ارشد کاخ سفید گفت که با وجود لفاظیهای تهاجمی ترامپ، هنوز «حمایت یکپارچهای» در داخل دولت برای اقدام نظامی علیه ایران وجود ندارد.
یک مقام ارشد آمریکایی گفت؛ دولت ترامپ آماده است پیشنهادی را بررسی کند که به ایران اجازه «غنیسازی نمادین» هستهای بدهد، به شرط آنکه هیچ مسیر ممکنی به سوی ساخت بمب باقی نگذارد.
اکسیوس:
در صورت نبود یک غافلگیری، کنگره و رهبران منتخب آن در مسیر اعطای چیزی معادل چراغ سبز به رئیسجمهور ترامپ پیش از یک جنگ احتمالی بزرگ در خاورمیانه قرار دارند.
خبرنگار از دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا در کنفرانس خبری پرسید: آیا در صورتی که ایران به توافق نرسد، در حال بررسی یک حمله نظامی محدود هستید؟ ترامپ پاسخ داد: بیشترین چیزی که میتوانم بگویم این است که در حال بررسی آن هستم.
عراقچی گفت: چند روز پیش در ژنو گفتوگوهای بسیار خوبی داشتیم، و توانستیم درباره موضوعات مرتبط با برنامه هستهای و تحریمهای آمریکا گفتوگو کنیم. و بر سر مجموعهای از اصول یا اصول راهنمای مذاکرات و شکل احتمالی یک توافق به تفاهم رسیدیم. سپس از ما خواسته شد پیشنویسی از یک توافق احتمالی تهیه کنیم تا در دیدار بعدی درباره آن پیشنویس گفتوگو کنیم، مذاکره درباره متن آن را آغاز کنیم، و امیدواریم به نتیجه برسیم.
شبکه سیبیاس به نقل از منابع دیپلماتیک:
دو دور گفتوگوی غیرمستقیم میان ایالات متحده و ایران پیشنهادهای تازهای درباره برنامه هستهای ایران — از جمله توان غنیسازی و ذخایر اورانیوم با غنای بالا — و نیز چگونگی دستیابی به توافقی که از نظر اقتصادی برای هر دو کشور سودمند باشد، به همراه داشته است. منابع دیپلماتیک گفتهاند این طرحها «منحصربهفرد» بودهاند.
بلومبرگ:
نفت در نزدیکی بالاترین سطح ششماهه خود تثبیت شد، پس از آنکه رئیسجمهور ایالات متحده، دونالد ترامپ، اعلام کرد ایران حداکثر ۱۵ روز فرصت دارد تا بر سر برنامه هستهای خود به توافق برسد.
هر آسیبی به برنامههای هستهای یا موشکی ایران ممکن است تنها موقتی باشد. نبودِ وضوح دربارهٔ اهداف بلندمدت، به نظر میرسد یکی از دلایل تردید ترامپ در صدور فرمان حمله باشد.
واشنگتن پست به نقل از یک دیپلمات اروپایی:
واشنگتن پست به نقل از یک دیپلمات اروپایی با اشاره به مقام های سعودی و اماراتی نوشت: «برخی بازیگران ممکن است از حملات هدفمند برای افزایش فشار بر ایران حمایت کرده باشند»
ترامپ در پاسخ به سؤالی درمورد تعیین ضرب الاجل برای ایران مدعی شد: فکر میکنم ۱۰ تا ۱۵ روز زمان کافی باشد، حداکثر. ما به یک توافق خواهیم رسید، یا به هر شکلی یک توافق به دست خواهیم آورد.
فایننشال تایمز:
یکی از شکافهای اصلی، اختلاف دیرینه بر سر برنامه غنیسازی اورانیوم ایران است. ترامپ بارها تأکید کرده تهران باید ظرفیت غنیسازی خود را بهطور دائمی برچیند؛ موضوعی که برای ایران، خط قرمز محسوب میشود. چالش اصلی این است که چگونه بنبست به شکلی شکسته شود که هم رئیسجمهور غیرقابلپیشبینی آمریکا و هم ایران بتوانند آبروی خود را حفظ کنند.
رئیسجمهور آمریکا اظهار کرد: گفتوگوهای خوبی با ایران دارد انجام می شود، ویتکاف و کوشنر با ایرانیها جلسات بسیار خوبی داشتند.
بلومبرگ تحلیل کرد:
با نگاه به گذشته، هر افزایش قیمت نفت فرصتی برای شرطبندی روی کاهش دوباره آن بود. این نیازمند اعصاب فولادی بود، اما فروش کوتاهمدت نفت خام در حالی که بمبها و موشکها در حال پرواز بودند، یک معامله موفق بود. و بسیاری از معاملهگران نفت چنین کردند.
ادعای گروسی در گفتوگو با بلومبرگ:
گروسی با اشاره به شش ساعت نشست اوایل این هفته در ژنو با دیپلماتهای ایرانی گفت: «زمان زیادی باقی نمانده است، اما ما روی چیزی مشخص کار میکنیم.» او افزود: «چند راهحل وجود دارد که آژانس بینالمللی انرژی اتمی پیشنهاد داده است.»
نیوزویک تحلیل کرد؛
ترامپ در طول تنشها همواره ترجیح خود را برای یک راهحل دیپلماتیک ابراز کرده است. او خواهان توافق هستهای است که فراتر از توافق سال ۲۰۱۵ باشد؛ توافقی که برنامه هستهای ایران را در ازای لغو تحریمها محدود میکرد.
رافائل گروسی رئیس آژانس بینالمللی انرژی اتمی در گفت و گو با روزنامه فرانسوی LCI، درباره یک «لحظه کلیدی» در پرونده هسته ای ایران صحبت میکند و میگوید که «گفتوگویی که واقعاً در حال شکلگیری است، آغاز شده است».
بعید است ترامپ با توافقی محدود موافقت کند که یادآور توافقی باشد که زمانی آن را نکوهش میکرد. او در سال ۲۰۱۸ از توافق هستهای تاریخی که در دوران ریاستجمهوری باراک اوباما حاصل شده بود خارج شد و استدلال کرد این توافق ناقص است، زیرا غنیسازی در سطوح پایین را مجاز میدانست و به رفتار منطقهای و برنامه موشکی ایران نمیپرداخت.
توماس فریدمن، ستون نویس مشهور نیویورکتایمز:
حاکمان تهران تهدید بسیار واقعی برای اسرائیل هستند اما لطفاً — لطفاً — این مزخرف را نپذیرید که ایران تنها تهدید اسرائیل امروز است. ایران بزرگترین تهدید اسرائیل به عنوان یک دموکراسی مبتنی بر قانون نیست. بزرگترین تهدید روابط آمریکا و اسرائیل نیست. بزرگترین تهدید وحدت و امنیت یهودیان جهان نیست. دلیل مهاجرت روزافزون مهندسین، پزشکان و تکنولوژیستهای اسرائیلی نیست؛ و بزرگترین دلیل تبدیل شدن اسرائیل به یک دولت آپارتایدگونه نیست.
سخنگوی کاخ سفید ادعا کرد که ترامپ همیشه روشن کرده که دیپلماسی گزینهی مورد ترجیح اوست و ایران عاقلانه است که توافق کند.