مازوت سوزی نیروگاه تبریز در فصل سرد سال که به گفته مسوولان ناشی از استفاده بیشتر گاز توسط مشترکان خانگی به دلیل کاهش دمای هوا در سراسر کشور و با ضریب بیشتر در خطه کوهستانی و سردسیر آذربایجان شرقی است، این روزها نقل محافل عمومی و خصوصی بوده و پایش به رسانه ها و فضای مجازی نیز کشیده شده است.
بدیهی است آنچه حساسیت ها نسبت به مازوت سوزی در نیروگاه حرارتی تبریز را در نزد افکار عمومی در این مواقع از سال دامن می زند، تشدید آلودگی هوای این کلان شهر است که بر طبق عرف رایج به دلیل وارونگی هوا نیز مضاعف می شود و نگرانی مردم، مسوولان و دوستداران محیط زیست و بهداشت و سلامت عمومی را دوچندان می کند.
البته نظرات درباره سهم نیروگاه حرارتی تبریز از آلودگی هوا تبریز متفاوت است و در حالی که کارشناسان محیط زیست و مدیران شهری می گویند حدود ۱۷ درصد آلودگی هوای این شهر در فصل سرد ناشی از مازوت سوزی نیروگاه تبریز است، مسوولان این نیروگاه معتقدند این رقم تنها ۲ درصد است.
حال هر چه باشد، سهم و نقش نیروگاه حرارتی تبریز در افزایش آلودگی هوای تبریز به هنگام استفاده از مازوت، واقعیتی غیرقابل انکار است که رفع آن، اهتمام جمعی در قالب مجموعه ای از اقدامات فنی همچون نصب فیلترهای گران قیمت، ساخت نیروگاه جدید یا متوقف کردن استفاده از مازوت را می طلبد.
البته مدیران شهری و مسوولان ارشد آذربایجان شرقی به جد پیگیر رفع این مشکل هستند؛ آنان سال گذشته با اشاره به استفاده از گاز در نیروگاه های حرارتی کلان شهرهایی مانند تهران، کرج و اصفهان می گفتند که اگر قرار بر مازوت سوزی نیروگاه ها در فصل سرد است، این قاعده باید مشمول همه کلان شهرها باشد و الا نگاه ناعادلانه در این مورد غیرقابل قبول است.
در این راستا روح الله متفکر آزاد، نماینده مردم تبریز، اسکو و آذرشهر در مجلس شورای اسلامی پارسال به جد توقف استفاده از مازوت در نیروگاه حرارتی تبریز را از وزارت نفت که مسوول تامین سوخت نیروگاه هاست، پیگیری کرد که انصافا هم نتیجه بخش بود، اما دوام نداشت؛ البته وی همان زمان اعلام کرد که وزارت نیرو عدالت در توزیع مازوت برای نیروگاه ها را رعایت می کند و دیگر تبعیضی وجود ندارد.
تصمیم درباره سوخت نیروگاه ها کشوری است
مدیرعامل شرکت مدیریت تولید برق آذربایجان شرقی در این باره به ایرنا گفت: چون مصرف گاز خانگی در اولویت است محدودیت در مصرف گاز نیروگاه حرارتی تبریز به وجود می آید و سوخت مازوت در فصل سرما جایگزین می شود.
سید محسن موسوی خاطرنشان کرد: البته تصمیمات روزانه برای مصرف سوخت نیروگاه ها را هیئت سوخت کشور تعیین می کند که چه نوع سوختی استفاده شود بر این اساس اختیارات استانی وجود ندارد.
وی یادآور شد: از ۲۳ آبان ماه امسال تغییر سوخت از گاز به مازوت را در نیروگاه حرارتی تبریز داشتیم و تا قبل از آن از سوخت گاز استفاده می شد.
وی ادامه داد: استفاده از گاز در سال جاری در نیروگاه حرارتی تبریز نسبت به سال گذشته بهبود یافته، چون سال گذشته استفاده از مازوت از شهریور ماه آغاز شد.
موسوی اضافه کرد: تنها ۲۰ دقیقه زمان می برد تا سوخت را از گاز به مازوت و از مازوت به گاز تغییر دهیم.
وی با اشاره به اینکه نیروگاه های جدید هریس، بناب و ارومیه قابل مقایسه با نیروگاه حرارتی تبریز نیستند، گفت: واحد های جدید نیروگاهی با سوخت گاز و گازوئیل آلایندگی ندارند، بنابراین توسعه نیروگاه تبریز از این جهت نیز ضرورت پیدا می کند تا سوخت مازوت در سوخت نیروگاه جدید وجود نداشته باشد.
موسوی یادآور شد: چون نیروگاه تبریز دارای سیکل ترکیبی است، امکان بازچرخانی آب وجود ندارد، زیرا در این چرخه تمام آب بخار می شود ولی در واحد بویلر این نیروگاه بازچرخانی ممکن است؛ بر این اساس ۶۰ متر مکعب در ساعت امکان بازچرخانی وجود دارد و برای تحقق این موضوع در حال خرید تجهیزات هستیم.
تامین سوخت نیروگاه ها بر عهده وزارت نفت است
در همین حال صفرزاده، رئیس هیئت مدیره شرکت مالک نیروگاه حرارتی تبریز نیز اعلام کرد که تامین سوخت نیروگاه حرارتی تبریز بر عهده وزارت نفت و نه وزارت نیرو است و همانطور که گفته شد سوخت پایه نیروگاه مازوت است؛ بر این اساس تا ۲۰۰ میلیون لیتر امکان ذخیره سازی مازوت در نیروگاه جهت تامین برق تبریز برای بیش از ۲ ماه وجود دارد.
صفرزاده یاداور شد: مالک و بهره بردار نیروگاه تبریز در تنظیم سوخت آن نقش ندارند، چون گاز کافی وجود ندارد دستور استفاده از مازوت صادر می شود.
توزیع ناعادلانه گاز صورت گرفته است
استفاده از مازوت در نیورگاه تبریز به دلیل برودت هوا و افزایش مصرف گاز خانگی باعث شد که این موضوع در کانون توجه یکصد و یکمین جلسه شورای اسلامی شهر تبریز قرار گیرد.
رئیس کمیسیون خدمات شهری و محیط زیست شورای شهر تبریز در این جلسه گفت: توزیع ناعادلانه ای در مصرف گاز در کلانشهر ها صورت می گیرد و این در حالی است که میزان آلودگی تبریز با سایر شهر ها متفاوت است.
احد صادقی با اشاره به آلودگی هوای کلانشهر تبریز گفت: سال گذشته در این حوزه ورود خوبی داشتیم و نهایتا مصوباتی صورت گرفت.
وی ادامه داد: نیروگاه به مصوبات خود و دستگاه قضایی مقید نیست و عمل نمیکند.
صادقی افزود: توزیع ناعادلانه ای در مصرف گاز در کلانشهر ها صورت می گیرد و این در حالی است که میزان آلودگی تبریز با سایر شهر ها متفاوت است.
وی خاطرنشان کرد: طبق مصوبات گذشته بهسازی سیستم ها و تعویض فیلتر ها قرار بود انجام شود که تاکنون اقدامی نشده است.
وی اضافه کرد: نیروگاه همچنان در شکل سنتی خود مانده و مازوت سوزی را در روز های اخیر انجام میدهد.
وی خطاب به اعضای شورای شهر گفت: مکاتبات را جدی تر کنیم و به آلودگی هوا بی تفاوت نباشیم.
وی در پایان گفت: البته باید در داخل شهرداری نیز برای کاهش آلودگی هوا مصوباتی داشته باشیم و نسبت به حمل و نقل عمومی توجه جدی داشته باشیم.
افزایش ۱۰ درصدی تولید نیروگاه برق تبریز با انجام تعمیرات اساسی
انتقادها از بازگشت مازوت به نیروگاه حرارتی تبریز در حالی است که تعمیرات دوره ای و گسترده در این نیروگاه هفته قبل به پایان رسیده و در نتیجه آن، تولید برق این مجموعه ۱۰ درصد افزایش یافته است.
هر یک از واحدهای بخار نیروگاه حرارتی تبریز با ظرفیت عملی ۳۵۰ مگاوات و ظرفیت نامی ۳۶۸ مگاوات، از بزرگترین واحدهای بخار موجود در کشور است و یکی از جامعترین تعمیرات اساسی ۱۰ سال گذشته نیروگاه تبریز در واحد دوم بخار این نیروگاه انجام شده است.
مدیر نیروگاه حرارتی تبریز درباره انجام تعمیرات اساسی، موسوم به اورهال، در آن به ایرنا گفت: قبل از انجام این عملیات شاهد نشتی های مکرر در کندانسور نیروگاه بودیم که این مشکل برطرف شد.
خیری افزود: قبل از انجام اورهال، همکاران نیروگاه به صورت شبانه روزی برای رفع مشکل نشتی های کندانسور در محل حاضر می شدند.
وی اضافه کرد: همکاران قبل از انجام تعمیرات اساسی نیروگاه حرارتی تبریز ناگزیر از تعمیر گاه و بیگاه بویلرها و گیربکس های متعدد مخصوصا در برج خنککننده بودند.
مدیر نیروگاه حرارتی تبریز تشریح کرد: برج خنککننده نیروگاه ۳۶ عدد گیربکس دارد که تعویض دنده و بیلینگ ها و اصلاح همزمان سایر قطعات به صورت همزمان انجام می شد.
غفاری، مسوول تعمیرات نیروگاه تبریز نیز ادامه داد: انجام تعمیرات اساسی در نیروگاه حرارتی تبریز پنج ماه زمان و بیش از ۲۰۰ میلیارد تومان هزینه برد و حدود ۲۲۰ نفر در این مدت مشغول بودند.
وی گفت: بعد از اورهال، تعمیرات دوره ای نیروگاه تبریز شروع شد که ۴۰ روز زمان برد و حدود ۱۰۰ نفر از متخصصان داخلی و نیروگاهی در انجام آن مشارکت کردند.
وی افزود: تعمیرات دوره ای نیروگاه نیز دو سه روز قبل تمام شد و نیروگاه به مدار تولید بازگشت.
فیروزمنش، مهندس بهره برداری نیروگاه حرارتی تبریز نیز گفت: موفق شدیم واحد دوم بخار نیروگاه را به مدار دوم باز گردانیم و به شبکه وصل کنیم.
وی افزود: واحد دوم نیروگاه اکنون ۳۴۵ مگاوات برق وارد شبکه می کند، در حالی که قبل از اورهال ۲۸۰ مگاوات برق تولید می کرد.
نیروگاه حرارتی و گازی تبریز در کیلومتر ۱۶ جاده تبریز ـ آذرشهر، روبروی شهرک اسفهلان (تبریز)، یکی از نیروگاههای ایران با ظرفیت تولید اسمی ۸۰۰ مگاوات است.
نیروگاه حرارتی تبریز دارای ۲ واحد بخار هر کدام به ظرفیت ۳۶۸ مگاوات با قدرت تولید عملی ۳۵۰ مگاوات، ساخت شرکت آلستوم فرانسه است؛ همچنین این نیروگاه گازی دارای ۲ واحد گازی هر کدام به ظرفیت ۳۲ مگاوات ساخت فیات ایتالیا است که در محوطه نیروگاه حرارتی تبریز واقع شدهاست.
واحدهای گازی از سال ۱۳۵۷ در مدار قرار گرفتند و از سال ۱۳۷۱ گازسوز شدند و در حال حاضر با دو نوع سوخت گازوئیل و گاز طبیعی کار میکنند. واحد یک بخار در سال ۱۳۶۵ و واحد دوم بخار در سال ۱۳۶۸ راهاندازی شد.
نیروگاه حرارتی و گازی تبریز زیر پوشش شرکت مدیریت تولید برق آذربایجان شرقی است و نقشِ دیسپاچینگ انرژی الکتریکی را در منطقهٔ شمالغرب نیز به عهده دارد.